در آن عظيم‌تر و خطرناك‌تر است ، براى بررسى و تحقيق برگزيدم . بديهى است عجز و ناتوانى كسى چون من در اين بحثِ بسيار حسّاسِ علمى و دقيق و وسيع و مفصّل و پيچيده به مراتب بيشتر از ساير مباحث است ؛ حال تا چه حد از عهدهء آن برآيم ، خدا داناست . فقط از خداوند متعال مىخواهم كه فكر و علم مرا از خطا و لغزش در اين مبحث حفظ فرمايد ، و از دانشمندان تقاضا دارم كه هرگونه نقص معنوى و لفظىِ اين مقاله را با قلمِ اصلاح تكميل فرمايند . اميد است بررسى دانشمندان و فاضلان در آينده ، اين بحث را زنده‌تر و مايه‌دارتر در معرض افكار عموم بگذارد . علاوه بر اين ، نكتهء مهمّ ديگرى كه مرا به نوشتن اين بحث تشويق كرد ، فايدهء آن از نظر تقريب بين مذاهب اسلامى و رفع اختلاف و ايجاد اتّفاق و تفاهم بود كه همواره آن را در نظر داشته و در نوشته‌هايم مثل مع الخطيب فى خطوطه العريضة ، امان الامّة من الضّلال و الاختلاف ، و صوت الحقّ و دعوة الصّدق زيانهاى اختلاف و راههاى تقريب و حصول اتّحاد را تذكّر داده‌ام . در اينجا هم اگر تعصّب را كنار نهيم و منصفانه بررسى كنيم ، اين فايدهء بزرگ حاصل مىشود ، زيرا از مهم‌ّترين نكته‌هاى حسّاسى كه به شهادت تاريخ باعث فتنه‌ها و خونريزيها و جنگها ، و دستاويز سياستها گرديد و منجر به ضعف مسلمين و تشتّت و تفرّق و مذاهب مختلف شد و تا امروز هم باقى است و اشاعره و معتزله را سرگرم جدال و نزاع و تكفير يكديگر كرد ، مسائل مربوط به الهيّات و صفات خدا مثل عدل و كلام و علم ، و نفى تشبيه و جسميّت و محل و تناهى ، و معنى سمع و بصر و يد و عين و جنب و ساير مطالبى است كه در آن اختلاف واقع شد و طرفين را به تكفير و تفسيق و تحميق يكديگر واداشت . در اين منازعات و مجادلات بىشك كلام اميرالمؤمنين عليه السلام بهترين حاكم و قاطع‌ترين وسيلهء حلّ اختلاف است و اگر همه به آن حضرت رجوع نمايند ،